BIẾN CHỨNG DO ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP 1


Đái tháo đường

Y học thường thức

BIẾN CHỨNG DO ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYP 1

2016-12-30 13:30:11    

Đái tháo đường typ 1 thường gặp ở trẻ em, là bệnh tự miễn do cơ thể sản xuất các tự kháng thể chống lại các thành phần của đảo tụy như ICA, GAD.. gây tổn thương và chết tế bào Beta của tụy.
Tế bào Beta tụy có chức năng sản xuất ra insulin có tác dụng làm hạ đường máu.Khi tế bào Beta bị chết (>90%) dẫn đến cơ thể thiếu insulin tuyệt đối, làm mất cân bằng trong hệ thống điều hòa đường máu, dẫn đến rối loạn chuyển hóa Hydratecarbone gây tăng đường máu mạn tính.
Tăng ĐH mạn tính và các RLCH khác là nguyên nhân gây nên nhiều biến chứng cả cấp tính và mạn tính, có thể gây tử vong, chậm phát triển thể chất, dễ bị nhiễm trùng… và các biến chứng mạn tính nguy hiểm khác.
Tỷ lệ mắc bệnh thay đổi tùy quôc gia, điều kiện khí hậu, môi trường, vệ sinh, mức sống vv. Tỷ lệ ở Mỹ khoảng 0.19%. Tại Viện Nhi chiếm 0.05% trẻ nhập viện. Tỷ lệ mắc ở nam và nữ tương tự.
1. Hôn mê nhiễm toan ceton 
- Đây là biến chứng cấp tính, nguy hiểm nhất ở trẻ ĐTĐ typ 1. 
- Có thể gặp: ở trẻ chưa được chẩn đoán hoặc đang điều trị insulin nhưng bỏ thuốc, nhiễm trùng, dùng thuốc không đủ liều vv. 
- Triệu chứng sớm tương tự các triệu chứng do tăng ĐH: đái nhiều, khát nhiều, uống nhiều, sút cân nhanh chóng vv.
- Nếu không phát hiện, sẽ nhanh chónh xuất hiện các triệu chứng nhiễm toan như: đau bụng, nôn, ỉa lỏng, hơi thở nồng chua (mùi cetone), da mặt đỏ, môi đỏ, thở sâu kiểu kussmol. 
- XN ĐH tăng, Cetone máu tăng, Cetone niệu dương tính, pH giảm, HCO3- giảm. ĐGĐ có thể thấy K máu bình thường hoặc tăng giả tạo. Có thể thấy Ure, Cre tăng do mất nước gây suy thận CN.
Nếu không điều trị kịp thời trẻ đi vào hôn mê sâu và tử vong.
2. Chậm phát triển thể chất.
- BN dễ mắc các bệnh lý khác hoặc bị biến chứng, hơn nữa điều trị insulin và chế độ ăn không hợp lý trẻ không tăng cân, thậm trí giảm cân, chậm lớn, tuổi xương giảm, chậm dậy thì vv.
3. Nhiễm khuẩn: Do thiếu insulin, mặc dù ĐH cao nhưng các tế bào trong cơ thể vẫn bị đói do G không chui vào được tế bào (trừ tế bào não). Trẻ bị suy giảm miễn dịch mắc phải, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội: hô hấp, răng, miệng, da, tiết niệu. Trẻ cũng dễ mắc bệnh lao.
4. Hoại tử da: có thể gặp ở bất cứ giai đoạn nào của bệnh, thường thấy nghững vùng da trước xương chày teo và đỏ hoặc tím sẫm
5. Các biến chứng mạn tính: Tăng ĐH mạn tính gây sơ vữa mạch máu, gây các biến chứng mạn tính nguy hiểm như bệnh mạch vành, mạch não, mạch chi
5.1. Biến chứng mạch máu nhỏ.
- Biến chứng thận: Hay gặp có thể xuất hiện sau mắc bệnh 5-15 năm, sớm nhất là microalbumin niệu (bắt đầu mắc bệnh thận), tiếp đến là Macroalbumin niệu (có bệnh thận thực sự). Muộn hơn gây suy thận có thể phù, tăng HA, suy thận mạn tăng Ure và Creatine . Diễn biến đến suy thận giai đoạn cuối và tử vong. 
Điển hình là HC Kimelstiel Willsons (hội chứng thận hư do ĐTĐ): Phù, tăng HA, Protein niệu nhiều
Nguyên nhân do tổn thương sơ hóa cuộn mao mạch cầu thận. 
- BC thần kinh ngoại vi: ít gặp ở trẻ em, trẻ có thể có dấu hiệu dị cảm, tê bì, kiến bò, giảm hoặc mất phản xạ gân xương, liệt nhẹ vv.
- Bệnh võng mạc ĐTĐ: Vi phìch mạch, phù nề, xuất tiêt, xuất huyết võng mạc gây mù. Đục thủy tinh thể.
5.2. Biến chứng mạch máu lớn: Gây tử vong hoặc tàn phế
- Bệnh mạch vành: gây thiếu máu, nhồi máu cơ tim
- Bệnh mạch não: Nhồi máu não đa ổ, xuất huyết não
- Bệnh mạch máu ngoại vi: Đau cách hồi, loét, họai tử dẫn đến cắt cụt
6. Biến chứng do tiêm insulin
- Hạ ĐH: Hay gặp, thường do tiêm quá liều, trẻ bỏ bữa sau tiêm, vận động thể lực quá sức sau tiêm vv. Biểu hiện: Trẻ chóng mặt, đói cồn cào, vã mồ hôi, nặng hơn có thể hôn mê, co giật.
- Loạn dưỡng mỡ: Do tiêm không đúng kỹ thuật, hoặc insulin không tinh khiết. Tổ chức mỡ dưới da vùng tiêm teo hoặc phì đại.
- Hiện tượng Somogy: Do tiêm insulin quá liều gây hạ ĐH. Gây kích thích hệ TK giao cảm và các tuyến nội tiết khác gây tăng tiết các hormone đối kháng với insulin như: catecolamin, cortison, Glucagon vv. Gây tăng cao mức ĐH sau đó. Nếu thầy thuốc không có kinh nghiệm, thấy ĐH tăng lại tiếp tục tăng liều insulin thì sẽ nguy hiểm vì hạ ĐH nặng, nhiều lần gây tổn thương não không hồi phục hoặc có thể gây tử vong
- Dị ứng với insulin: Do sử dụng insulin không tinh khiết: có thể gây dị ứng hoặc phản ứng quá mẫn, tạo ra kháng thể chống insulin làm nhu cầu insulin tăng lên.
Nguồn : P.TTGDSK - BV Nội Tiết Trung Ương

Tìm kiếm

hỗ trợ trực tuyến

(04) 385.33527

  • Hỗ trợ bằng yahoo
  • Hỗ trợ bằng yahoo
  • Hỗ trợ bằng skype

Đái tháo đường